Bardzo rzadki złoty nominał Walensa, 1½ scripulum, wybity w mennicy w Nikomedii. Niewielkie złote emisje tego nominału należą do szczególnie interesujących i rzadko spotykanych elementów późnorzymskiego mennictwa IV wieku.
Walens został wyniesiony do godności cesarskiej w 364 roku przez swojego starszego brata Walentyniana I, który powierzył mu władzę nad wschodnią częścią Cesarstwa. Jego czternastoletnie panowanie przypadło na trudny okres walk na wschodnich granicach oraz narastającego zagrożenia ze strony Gotów. Zakończyło się ono w 378 roku katastrofalną bitwą pod Adrianopolem, podczas której cesarz poniósł śmierć.
Na awersie przedstawiono popiersie Walensa zwrócone w prawo, otoczone legendą D N VALENS PER F AVG. Niewielki format monety kontrastuje z bardzo starannie opracowanym portretem cesarskim, charakterystycznym dla złotego mennictwa późnego Cesarstwa.
Rewers z legendą RESTITVTOR REIP przedstawia cesarza stojącego na wprost, trzymającego labarum oraz glob z Wiktorią. Za postacią widoczny jest krzyż. Kompozycja łączy tradycyjną rzymską symbolikę zwycięstwa i uniwersalnej władzy cesarskiej z coraz silniej zaznaczającymi się elementami chrześcijańskimi. Tytuł Restitutor Reipublicae ukazuje władcę jako „odnowiciela państwa” i gwaranta jego stabilności.
W odcinku znajduje się oznaczenie SMNA, identyfikujące mennicę w Nikomedii.
Nominał 1½ scripulum, przy masie zaledwie 1,44 g, stanowi niewielką frakcję podstawowego złotego nominału epoki, solidusa. Tego rodzaju drobne złote emisje występują zdecydowanie rzadziej od solidów, stanowiąc szczególnie interesujący fragment systemu monetarnego późnego Cesarstwa.
Moneta pochodząca z 437 Aukcji, Dr. Busso Peus Nachfolger, lot 575.
Egzemplarz zachowany z niewielkim otworem w krążku, powstałym najpewniej w związku z dawnym wtórnym wykorzystaniem monety. Pomimo otworu zachowała bardzo dobrą czytelność portretu, legend oraz rozbudowanej kompozycji rewersu.
Bardzo rzadki i niezwykle interesujący złoty nominał Walensa z mennicy w Nikomedii. Niewielki format, efektowna późnorzymska ikonografia oraz rzadko spotykany nominał 1½ scripulum czynią z tej monety szczególnie ciekawą pozycję kolekcjonerską.
Cesarstwo Rzymskie
Walens (364-378), 1½ Scripula 364/365, mennica Nikomedia
Awers: popiersie cesarza w prawo
DN VALENS PER F AVG
Rewers: Cesarz stojący na wprost, trzymający labarum i glob z Wiktorią, za nim krzyż, w odcinku SMNA
RESTITVTOR REIP
Średnica 15 mm, waga 1.44 g
